BİRİNCİ
KISIM
Genel Esaslar
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç ve Kapsam
Amaç
MADDE 1- Bu Yönetmeliğin amacı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca,
can ve mal güvenliği yönünden; karayollarında trafik düzeninin sağlanması ve
trafik güvenliğini ilgilendiren hususlarda alınacak tedbirler ile ilgili olarak,
Yönetmelikte düzenlenmesi işaret edilen ve gerekli görülen diğer hükümleri ve
bunların uygulanmasına ait esas ve usulleri belirlemektir.
Kapsam ve Dayanak
MADDE 2- Bu Yönetmelik, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa dayanılarak
çıkarılmış ve bu Kanun hükümleri çerçevesinde karayollarında ve aksine bir hüküm
bulunmadıkça da, Kanunun 2 nci maddesinde sayılan yerlerde de uygulanmak üzere;
a) Trafikle ilgili kurallara ve bunların uygulanmasına,
b) Trafiğin düzenlenmesi ve denetimine,
c) Araçların tescili, teknik durumları, muayenelerine ve karayollarında
sürülmeleri sırasında alınacak tedbirlere,
d) Araç sürücülerinin sınavları ve belgelerinin verilmesine,
e) Karayolundan faydalananların hak ve yükümlülüklerine, eğitimine,
f) Uygulayıcı kurul ve kuruluşların görev, yetki ve sorumlulukları ile işbirliği
ve koordinasyon düzenine,
g) Trafikle ilgili diğer hususlara,
İlişkin konulardaki esas, usul, şekil ve şartlara ait hükümleri kapsar.
İKİNCİ BÖLÜM
Tanımlar
Tanımlar
MADDE 3- 2918 sayılı Kanunda ve bu Yönetmelikte kullanılan terimlerin tanımları
aşağıda gösterilmiştir.
a) Genel tanımlar
1) Trafik: Yayaların, hayvanların ve araçların karayolları üzerindeki hal ve
hareketleridir.
2) Karayolu: Trafik için, kamunun yararlanmasına açık olan arazi şeridi,
köprüler ve alanlardır.
3) Araç: Karayollarında kullanılabilen motorlu, motorsuz ve özel amaçlı taşıtlar
ile iş makineleri ve lastik tekerlekli traktörlerin genel adıdır.
4) Taşıt: Karayolunda insan, hayvan ve yük taşımaya yarayan araçlardır.
Bunlardan makine gücü ile yürütülenlere “motorlu taşıt” insan ve hayvan gücü ile
yürütülenlere “motorsuz taşıt” denir.
Ayrıca, bir kazanç kaydı olmaksızın kullanılanlara “hususi taşıt”, çeşitli
şekillerde kazanç sağlamak amacıyla kullanılanlara “ticari taşıt”, Taşıt Kanunu
kapsamına girenlere “resmi taşıt”, resmi olmakla birlikte ticarilik niteliği
taşıyanlara da “resmi ticari taşıt” denir.
5) Sürücü: Karayolunda, motorlu veya motorsuz bir aracı veya taşıtı sevk ve
idare eden kişidir.
6) Şoför: Karayolunda, ticari olarak tescil edilmiş bir motorlu taşıtı süren
kişidir.
7) Araç Sahibi: Araç için adına yetkili idarece tescil belgesi verilmiş veya
sahiplik veya satış belgesi düzenlenmiş kişidir.
8) İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı
sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya
rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili
tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait
olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse,
bu kimse işleten sayılır.
9) Yolcu: Aracı kullanan sürücü ile hizmetliler dışında araçta bulunan
kişilerdir.
10) Hizmetli: Araçlarda, sürücü hariç, araç veya taşıma hizmetlerinde süreli
veya süresiz çalışan kişiler ile iş makinelerinde sürücüden gayri kişilerdir.
11) Trafik İşaretleri: Trafiği düzenleme amacı ile kullanılan işaret levhaları,
ışıklı ve sesli işaretler, yer işaretlemeleri ile trafik zabıtası veya diğer
yetkililerin trafiği yönetmek için yaptıkları hareketlerdir.
12) Geçiş Üstünlüğü: Görev sırasında, belirli araç sürücülerinin can ve mal
güvenliğini tehlikeye sokmamak şartı ile trafik kısıtlama veya yasaklarına bağlı
olmamalarıdır.
13) Geçiş Hakkı: Yayaların ve araç kullananların diğer yaya ve araç kullananlara
göre, yolu kullanmak sırasındaki öncelik hakkıdır.
14) Durma: Kırmızı ışık, yetkililerin dur işareti, yol kapanması gibi her türlü
trafik zorunlulukları nedeni ile aracın durdurulmasıdır.
15) Duraklama: Trafik zorunlulukları dışında araçların, insan indirmek ve
bindirmek, eşya yüklemek, boşaltmak veya beklemek amacı ile kısa bir süre için
durdurulmasıdır.
16) Parketme: Araçların, durma ve duraklaması gereken haller dışında
bırakılmasıdır.
17) Trafik Kazası: Karayolu üzerinde hareket halinde olan bir veya birden fazla
aracın karıştığı ölüm, yaralanma ve/veya zararla sonuçlanmış olan olaydır.
18) Mülk: Devlete, kamuya, gerçek ya da tüzel kişilere ait olan taşınmaz
mallardır.
19) Yerleşim Yeri (Birimi): Kendisine ulaşan karayolları üzerinde sınırının
başlangıcı ve bitimi bir işaret levhası ile belirlenmiş olan yerleşme, çalışma
ve barınma amacı ile insanların yararlandıkları yapı ve tesislerin bir arada
bulunduğu ve karayolu trafiğine etkileri tespit edilmiş ve idari taksimatla
belirlenmiş olan il, ilçe, köy veya mezra gibi yerlerdir.
20) Yaya: Araçlarda bulunmayan, karayolunda hareketsiz veya hareket halinde
bulunan insandır.
21) Trafikten Men: Trafik zabıtası veya yetkililerce Kanunda ve yönetmelikte
belirtilen hallerde araçla ilgili belgelerin alınması ve aracın belirli bir yere
çekilerek trafikten alıkonulmasıdır.
b) Karayoluna, karayolu üzerinde ve kenarındaki tesislere ilişkin tanımlar
1) Karayolu Yapısı: Karayolunun kendisi ile karayolunun üstünde, yanında,
altında veya yukarısındaki; ada, ayırıcı, oto korkuluk, istinat duvarı, köprü,
tünel, menfez ve benzeri yapılardır.
2) Karayolu Sınır Çizgisi: Kamulaştırma yoluyla veya kanunlarla kamuya terk veya
tahsis edilmiş karayolunda, mülkle olan sınır çizgisi, diğer karayollarında,
yarmada, şevden sonra hendek varsa hendek dış kenarı, hendek yoksa şev üstü
kenarı, dolguda şev etek çizgisi, yaya yolu ayrılmış karayolunda ise, yaya
yolunun mülkle birleştiği çizgidir.
3) İki Yönlü Karayolu: Taşıt yolunun her iki yöndeki taşıt trafiği için
kullanıldığı karayoludur.
4) Tek Yönlü Karayolu: Taşıt yolunun yalnız bir yöndeki taşıt trafiği için
kullanıldığı karayoludur.
5) Bölünmüş Karayolu: Bir yöndeki trafiğe ait taşıt yolunun bir ayırıcı ile
belirli şekilde diğer taşıt yolundan ayrılması ile meydana gelen karayoludur.
6) Erişme Kontrollü Karayolu (Otoyol): Özellikle transit trafiğe tahsis edilen,
belirli yerler ve şartlar dışında giriş ve çıkışın yasaklandığı, yaya, hayvan ve
motorsuz araçların giremediği, ancak izin verilen motorlu araçların yararlandığı
ve trafiğin özel kontrole tabi tutulduğu karayoludur.
7) Ekspres Yol: Sınırlı erişme kontrollü ve önemli kesişme noktalarının köprülü
kavşak olarak teşkil edildiği bölünmüş bir ana karayoludur.
8) Geçiş Yolu: Araçların bir mülke girip çıkması için yapılmış olan yolun,
karayoluna bağlanan ve karayolu sınır çizgisi içinde kalan kısmıdır.
9) Bağlantı Yolu: Bir kavşak yakınında karayolu taşıt yollarının birbirine
bağlanmasını sağlayan, kavşak alanı dışında kalan ve bir yönlü trafiğe ayrılmış
olan karayolu kısmıdır.
10) Taşıt Yolu (Kaplama): Karayolunun genel olarak taşıt trafiğince kullanılan
kısmıdır.
11) Bisiklet Yolu: Karayolunun, sadece bisikletlilerin kullanmalarına ayrılan
kısmıdır.
12) Yaya Yolu (Yaya Kaldırımı): Karayolunun, taşıt yolu kenarı ile gerçek veya
tüzel kişilere ait mülkler arasında kalan ve yalnız yayaların kullanımına
ayrılmış olan kısmıdır.
13) Banket: Yaya yolu ayrılmamış karayolunda, taşıt yolu kenarı ile şev başı
veya hendek iç üst kenarı arasında kalan ve olağan olarak yayaların ve
hayvanların kullanacağı, zorunlu hallerde de araçların faydalanabileceği
kısımdır.
14) Platform: Karayolunun, taşıt yolu (kaplama) ile yaya yolu kaldırım veya
banketinden oluşan kısmıdır.
15) Anayol: Ana trafiğe açık olan ve bunu kesen karayolundaki trafiğin, bu yolu
geçerken veya bu yola girerken, ilk geçiş hakkını vermesi gerektiği işaretlerle
belirlenmiş karayoludur.
16) Tali Yol: Genel olarak üzerindeki trafik yoğunluğu bakımından, bağlandığı
yoldan daha az önemde olan yoldur.
17) Tehlikeli Eğim: Araçların emniyetle seyrine devam için, vites küçültmeyi
gerektiren uzunluk veya açıdaki yol eğimidir.
18) Kavşak: İki veya daha fazla karayolunun kesişmesi veya birleşmesi ile oluşan
ortak alandır.
19) Kavşak Ortak Alanı: Kavşaklarda kavşağı teşkil eden kollardan ayrı ayrı
yaklaşıldığında, kavşaktaki geometrik veya fiziki değişikliğin başladığı
çizgiler ile çevrelenmiş alandır.
20) Yaya Geçidi: Taşıt yolunda, yayaların güvenli geçebilmelerini sağlamak
üzere, trafik işaretleri ile belirlenmiş alandır.
21) Okul Geçidi: Genel olarak okul öncesi, ilköğretim ve orta dereceli okulların
çevresinde özellikle öğrencilerin geçmesi için taşıt yolundan ayrılmış ve bir
trafik işareti ile belirlenmiş alandır.
22) Alt Geçit: Karayolunun diğer bir karayolu veya demiryolunu alttan geçmesini
sağlayan yapıdır.
23) Üst Geçit: Karayolunun diğer bir karayolu veya demiryolunu üstten geçmesini
sağlayan yapıdır.
24) Demiryolu Geçidi (Hemzemin Geçit): Karayolu ile demiryolunun aynı seviyede
kesiştiği bariyerli veya bariyersiz geçitlerdir.
25) Ada: Yayaların geçme ve durmalarına, taşıtlardan inip binmelerine yarayan,
trafik akımını düzenleme ve trafik güvenliğini sağlama amacıyla yapılmış olan,
araçların bulunamayacağı, koruyucu tertibatla belirlenmiş bölüm ve alanlardır.
26) Ayırıcı: Taşıt yollarını veya yol bölümlerini birbirinden ayıran bir
taraftaki taşıtların diğer tarafa geçmesini engelleyen veya zorlaştıran karayolu
yapısı, trafik tertibatı veya gereçtir.
27) Şerit: Taşıtların bir dizi halinde güvenli seyredebilmeleri için taşıt
yolunun çizgilerle ayrılmış bölümüdür.
28) Park Yeri (Otopark): Araçların parketmesi için kullanılan açık veya kapalı
alandır.
29) Karayolu Üzeri Park Yeri: Taşıt yolundaki veya buna bitişik alanlardaki park
yeridir.
30) Karayolu Dışı Park Yeri: Karayolu sınır çizgisi dışında olan ve bir geçiş
yolu veya servis yolu ile taşıt yoluna bağlanan park yeridir.
31) Durak: Kamu hizmeti yapan yolcu taşıtlarının yolcu veya hizmetlileri
bindirmeleri, indirmeleri veya duraklamaları için yatay ve düşey işaretlerle
belirlenmiş yerdir.
32) Garaj: Araçların, genellikle uzun süre durmaları için kullanılan, bakım veya
servisinin de yapılabileceği kapalı veya açık olan yerlerdir.
33) Terminal: İnsan veya eşya taşımalarında, araçların indirme, bindirme,
yükleme, aktarma yaptıkları ve ayrıca bilet satışı ile bekleme, haberleşme,
şehir ulaşımı ve benzeri hizmetlerin de sağlandığı yerdir.
Bunlardan sadece, insan taşımalarında kullanılanlara “Yolcu Terminali”, eşya
taşımalarında kullanılanlara “Eşya Terminali” denir.
34) Servis İstasyonu: Karayolunda seyreden araçların bakım, onarım, yağlama ve
yıkama gibi işlerinin yapıldığı tesislerdir.
35) Akaryakıt İstasyonu: Araçların esas itibariyle akaryakıt, LPG, yağ ve
basınçlı hava gibi ihtiyaçları ile ayrıca kişilerin ilk yardım ve zorunlu diğer
ihtiyaçlarının sağlandığı yerdir.
36) Muayene İstasyonu: Araçların niteliklerini tespit ve kontrol edebilecek
cihaz ve personel bulunan ve teknik kontrolü yapılan yerdir.
37) Araç Tartı İstasyonu: Araçların yüklü veya yüksüz olarak sabit veya
taşınabilir cihazlarla tartıldığı yerdir.
38) İşaret Levhası: Sabit veya taşınabilir bir mesnet üzerine yerleştirilmiş ve
üzerindeki sembol, renk ve yazı ile özel bir talimatın aktarılmasını sağlayan
trafik tertibatıdır.
39) Işıklı ve Sesli İşaretler: Trafiği düzenlemede kullanılan ışıklı ve sesli,
sabit veya taşınabilir, elle kumanda edilebilen veya otomatik çalışan, üzerinde
çeşitli renk, sembol, yazı bulunan ve belirli yanma süresi olan, ışık veya sesli
özel bir talimatın aktarılmasını sağlayan trafik tertibatıdır.
40) İşaretleme: Taşıt yolu ile bordür, ada, ayırıcı, oto korkuluk gibi karayolu
elemanları üzerindeki çeşitli renkte çizgi, şekil, sembol, yazı ve yansıtıcı ve
benzerleri ile özel bir talimatın aktarılmasını sağlayan tertibattır.
c) Araçlara ilişkin tanımlar (Değ.: 11.04.2003-25076)
1) Otomobil: Yapısı itibariyle, sürücüsü dahil en çok 8 oturma yeri olan ve
insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu araçtır.
Taksi: Yapısı itibariyle sürücüsü dahil en çok 8 oturma yeri olan, insan taşımak
için imal edilmiş bulunan ve taksimetre veya tarife ile yolcu taşıyan ticari
motorlu araçtır. (Değ.: 26.09.2003-25241)
Taksi Dolmuş: Yapısı itibariyle sürücüsü dahil en çok 8 oturma yeri olan ve
insan taşımak için imal edilmiş bulunan, adam başına tarifeli ücretle yolcu
taşıyan ticari motorlu araçtır. (Değ.: 26.09.2003-25241)
2) Minibüs: Yapısı itibariyle sürücüsü dahil 9 ile 15 oturma yeri olan ve insan
taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu araçtır.
3) Otobüs: Yapısı itibariyle sürücüsü dahil en az 16 oturma yeri olan ve insan
taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu araçtır.
Troleybüsler de bu sınıfa dahildir.
4) Kamyonet: İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3.5 tonu geçmeyen ve yük
taşımak için imal edilmiş motorlu araçtır.
5) Kamyon: İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3.5 tondan fazla olan ve yük
taşımak için imal edilmiş motorlu araçtır.
6) Çekici: Römork ve yarı römorkları çekmek için imal edilmiş olan ve yük
taşımayan motorlu araçtır.
7) Arazi Taşıtı: Karayollarında yolcu veya yük taşıyabilecek şekilde imal
edilmiş olmakla beraber bütün tekerlekleri motordan güç alan veya alabilen
motorlu araçtır.
8) Motosiklet: 2 veya 3 tekerlekli sepetli veya sepetsiz motorlu araçlardır.
Bunlardan karoserisi yük taşıyabilecek şekilde sandıklı veya özel biçimde
yapılmış olan ve yolcu taşımalarında kullanılmayan 3 tekerlekli motosikletlere
yük motosikleti (triportör) denir.
9) Motorlu Bisiklet: Silindir hacmi 50 santimetre küpü geçmeyen, içten patlamalı
veya elektrik motoru ile donatılmış ve imal hızı 45 km/s’den az olan
bisiklettir.
10) Bisiklet: En çok 3 tekerleği olan ve üzerinde bulunan insanın adale gücü ile
pedal veya el ile tekerleği döndürülmek suretiyle hareket eden ve yolcu
taşımalarında kullanılmayan motorsuz araçtır.
11) Lastik Tekerlekli Traktör: Belirli şartlarda römork ve yarı römork
çekebilen, ancak ticari amaçla taşımada kullanılmayan tarım aracıdır.
12) İş Makinası: Paletli veya madeni tekerlekli traktör, biçerdöver ve yol inşa
makinaları ile benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma ile çeşitli
kuruluşların iş ve hizmetlerinde kullanılan; iş amacına göre üzerine çeşitli
ekipmanlar monte edilmiş; karayolunda insan, hayvan, yük taşımasında
kullanılamayan motorlu araçtır.
13) Tramvay: Genellikle yerleşim birimleri içerisinde insan taşımasında
kullanılan, karayolunda tekerlekleri raylar üzerinde hareket eden ve hareket
gücünü dışarıdan sağlayan araçtır.
14) Özel Amaçlı Taşıt: Özel amaçla insan veya eşya taşımak için imal edilmiş
olan ve itfaiye, cankurtaran (SC), naklen yayın ve kayıt (radyo, sinema,
televizyon), kütüphane, motorlu karavan (SA), zırhlı araç (SB), araştırma,
cenaze araçları (SD) ile bozuk veya hasara uğramış taşıt ve araçları çekmek,
taşımak veya kaldırmak gibi özel işlerde kullanılan motorlu araçtır.
15) Okul Taşıtı: Genel olarak okul öncesi, ilköğretim ve orta dereceli okulların
öğrencileri ile sadece gözetici ve hizmetlilerin taşınmalarında kullanılan
araçtır.
16) Kamu Hizmeti Taşıtı: Kamu hizmeti için yük veya yolcu taşıması yapan
araçtır.
17) Personel Servis Aracı: Herhangi bir kamu kurum ve kuruluşu veya özel veya
tüzel kişilerin personelini bir akit karşılığı taşıyan şahıs veya şirketlere ait
minibüs ve otobüs türündeki ticari araçtır. Kamu kurum ve kuruluşları ile özel
ve tüzel kişilere ait araçların kendi personelini veya yolcusunu taşıma işi bu
tanımın kapsamına girmez.
18) Umum Servis Aracı: Okul taşıtları ile personel servis araçlarının birlikte
değerlendirilmesidir.
19) Kamp Taşıtı: Yük taşımasında kullanılmayan; iç dizaynı tatil yapmaya uygun
teçhizatlarla donatılmış, hizmet edebileceği kadar yolcu taşıyabilen motorlu
araçtır.
20) Römork: Motorlu araçla çekilen insan veya yük taşımak için imal edilmiş
motorsuz araçtır.
21) Yarı Römork: Bir kısmı motorlu taşıt veya araç üzerine oturan, taşıdığı
yükün ve kendi ağırlığının bir kısmı motorlu araç tarafından taşınan römorktur.
22) Hafif Römork: Azami yüklü ağırlığı 0.75 tonu geçmeyen römork veya yarı
römorktur.
23) Taşıt Katarı: Karayolunda bir birim olarak seyretmek üzere birbirine
bağlanmış en çok 2 römorktan oluşan araçlardır.
24) Taşıma Sınırı (Kapasite): Bir aracın güvenle taşıyabileceği, en çok yük
ağırlığı veya yolcu ve hizmetli sayısıdır.
25) Gabari: Araçların yüklü veya yüksüz olarak karayolunda güvenli seyirlerini
temin amacı ile uzunluk, genişlik ve yüksekliklerini belirleyen ölçülerdir.
26) Azami Ağırlık: Aracın güvenle taşıyabileceği azami yükle birlikte
ağırlığıdır.
27) Yüksüz Ağırlık: Üzerinde insan veya eşya (yük) bulunmayan ve akaryakıt
deposu dolu olan bir aracın taşınması zorunlu alet, edevat ve donatımı ile
birlikte toplam ağırlığıdır.
28) Yüklü Ağırlık: Bir taşıtın yüksüz ağırlığı ile taşımakta olduğu sürücü,
hizmetli, yolcu ve eşyanın toplam ağırlığıdır.
29) Dingil Ağırlığı: Araçlarda aynı dingile bağlı tekerleklerden karayolu
yapısına aktarılan ağırlıktır.
30) Azami Dingil Ağırlığı: Araçların karayolu yapılarında güvenle ve yapıya
zarar vermeden geçebilmeleri için saptanan dingil ağırlığıdır.
31) Azami Toplam Ağırlık: Araçların karayollarında güvenle ve yapıya zarar
vermeden geçebilmeleri için saptanan toplam ağırlıktır.
32) Hız Sınırlayıcı: Belirtilen değere göre araç hızını sınırlamak için,
öncelikli işlevi motora yakıt beslemelerini kumanda etmek olan bir cihazdır.
33) Özel Güvenlik Bölmeli Taksi: Müşterilerin araç sürücüsü ile iletişim ve
teması, 24/10/2004 tarihli ve 25620 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Araçların
İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelikte tanımlanan zırhlı ara bölme ile
engellenmiş, taksimetre veya tarife ile yolcu taşıyan M1 sınıfındaki ticari
motorlu araçtır. (Ek.: 18.04.2007-26497)
d) Araç sınıfları (Ek.: 11.04.2003-25076)
1) L Sınıfı – İki ve üç veya dört tekerlekli motorlu araçlardır.
1.1) L1 Sınıfı: Azami hızı 45 km/s’i, içten yanmalı motorlu ise silindir
kapasitesi 50 cm³’ü, elektrik motorlu ise azami sürekli nominal güç çıkışı 4
kW’ı geçmeyen iki tekerlekli araçtır.
1.2) L2 Sınıfı: Azami hızı 45 km/s’i, kıvılcım ateşlemeli motor ise silindir
kapasitesi 50 cm³’ü, içten yanmalı motorlu ise azami net gücü 4 kW’ı, elektrik
motorlu ise azami sürekli nominal güç çıkışı 4 kW’ı geçmeyen üç tekerlekli
araçtır.
1.3) L3 Sınıfı: Azami hızı 45 km/s’i ve içten yanmalı motorlu ise silindir
kapasitesi 50 cm³’ü geçen yolcu sepetsiz iki tekerlekli araçtır.
1.4) L4 Sınıfı: Azami hızı 45 km/s’i ve içten yanmalı motorlu ise silindir
kapasitesi 50 cm³’ü geçen yolcu sepetli iki tekerlekli araçtır.
1.5) L5 Sınıfı: Azami hızı 45 km/s’i ve içten yanmalı motorlu ise silindir
kapasitesi 50 cm³’ü geçen, simetrik olarak yerleştirilmiş üç tekerlekli araçtır.
1.6) L6 Sınıfı: Azami hızı 45 km/s’i, elektrik motorlu araçlarda akü ağırlığı
hariç yüksüz ağırlığı 0.35 tonu, kıvılcım ateşlemeli motor ise silindir
kapasitesi 50 cm³’ü, diğer tip içten yanmalı motorlu ise azami net gücü 4 kW’ı,
elektrik motorlu ise azami sürekli nominal güç çıkışı 4 kW’ı geçmeyen dört
tekerlekli araçtır.
1.7) L7 Sınıfı: Elektrik motorlu araçlarda akü ağırlığı hariç yüksüz ağırlığı
0.4 tonu (yük taşıma amaçlı araçlarda 0.55 ton), azami net gücü 15 kW’ı geçmeyen
ve L6 sınıfına girmeyen dört tekerlekli araçtır.
2) M Sınıfı – En az dört tekerlekli ve yolcu taşımasında kullanılan motorlu
araçlardır.
2.1) M1 Sınıfı: Yolcu taşımasında kullanılan ve sürücü dahil en fazla 9 oturma
yeri olan motorlu araçtır.
2.2) M2 Sınıfı: Yolcu taşımasında kullanılan, sürücü dahil 9’dan fazla oturma
yeri olan ve azami ağırlığı 5 tonu aşmayan motorlu araçtır.
2.3) M3 Sınıfı: Yolcu taşımasında kullanılan, sürücü dahil 9’dan fazla oturma
yeri olan ve azami ağırlığı 5 tonu aşan motorlu araçtır.
3) N Sınıfı – En az dört tekerlekli ve yük taşımasında kullanılan motorlu
araçlardır.
3.1) N1 Sınıfı: Yük taşımasında kullanılan ve azami ağırlığı 3.5 tonu aşmayan
motorlu araçtır.
3.2) N2 Sınıfı: Yük taşımasında kullanılan ve azami ağırlığı 3.5 tonu aşan,
ancak 12 tonu aşmayan motorlu araçtır.
3.3) N3 Sınıfı: Yük taşımasında kullanılan ve azami ağırlığı 12 tonu aşan
motorlu araçtır.
4) O Sınıfı – Bir motorlu araç tarafından çekilen römork veya yarı römork
motorsuz yük taşıma araçlarıdır.
4.1) O1 Sınıfı: Azami ağırlığı 0.75 tonu aşmayan motorsuz yük taşıma aracıdır.
4.2) O2 Sınıfı: Azami ağırlığı 0.75 tonu aşan, ancak 3.5 tonu aşmayan motorsuz
yük taşıma aracıdır.
4.3) O3 Sınıfı: Azami ağırlığı 3.5 tonu aşan, ancak 10 tonu aşmayan motorsuz yük
taşıma aracıdır.
4.4) O4 Sınıfı: Azami ağırlığı 10 tonu aşan motorsuz yük taşıma aracıdır.
5) Özel Amaçlı Taşıt: Yolcu veya yük taşımak üzere özel bir işlevi yerine
getirmek için kullanılan (bunun için özel gövde düzenekleri ve/veya ekipmanları
gereklidir) M, N veya O sınıfı motorlu araçtır.
5.1) Motor Karavan: En az aşağıdaki ekipmanları kapsayan, yatacak yeri olan bir
özel maksatlı M sınıfı araçtır.
koltuklar ve masa
koltuklardan dönüştürülebilecek uyku yatağı
yemek pişirme imkanları ve
depolama/saklama imkanları
Bu ekipmanlar oturma bölümüne sabit olarak monte edilmelidirler; ancak masa
kolayca çıkarılabilecek şekilde tasarlanabilir.
5.2) Zırhlı Taşıt: Taşınan yolcuların ve/veya yüklerin korunması için
tasarlanmış ve kurşun geçirmez zırh kaplama gereklerine uygun motorlu araçtır.
5.3) Ambulans: Hasta veya yaralı insan taşınması için tasarlanmış ve bu amaç
için özel ekipmanlara sahip M sınıfı motorlu araçtır.
5.4) Cenaze Arabası: Cenaze taşınması için tasarlanmış ve bu amaç için özel
ekipmanlara sahip motorlu araçtır.
6) T Sınıfı – Tarım ve Ormancılık Traktörleri
Tarım ve ormancılık traktörü; ana işlevi çekme gücü sağlamak olan ve tarım veya
ormancılık alanlarında kullanılan aletleri çekmek, itmek, taşımak veya tahrik
etmek için özel olarak tasarlanmış, en az iki dingilli, tekerlekli veya paletli
motorlu araçlardır. Bu tür araçlar yük taşımak için donatılabileceği gibi, yolcu
oturma yerleri ile de donatılabilir.
7) G Sınıfı - Arazi Taşıtları
N1 sınıfı araçlardan azami kütlesi 2 tonu aşmayanlar ve M1 sınıfındaki motorlu
araçlar, en az bir ön dingili ve en az bir arka dingili eşzamanlı tahrikli
olarak tasarlanmış, bir dingilinin tahriki ayrılabilen araçlar dahil ve en az
bir diferansiyel kilit mekanizması veya buna benzer işlevde en az bir
mekanizması varsa ve tek araç için hesaplanan % 30’luk bir eğimi
tırmanabiliyorsa, arazi tipi araç olarak kabul edilir.
N1 sınıfı araçlardan azami kütlesi 2 tonu aşanlar ile N2, N3, M2 ve M3 sınıfı
araçların arazi taşıtı sayılabilmesi için Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip
Onayı Yönetmeliğindeki şartları taşıması gerekmektedir.
8) Üst Yapı (Gövde) Tanımları (sadece tam/tamamlanmış araçlar için)
Gövde tipi tanımları için aşağıda belirtilen kodlama kullanılacaktır.
8.1) Yolcu arabaları (M1)
AA Sedan:
Gövdesi yan pencere arasından bir direkle bölünmüş veya bölünmemiş olarak
kapatılmış, sabit ve sert tavanlı, bununla birlikte tavanının bir kısmında
açılabilme özelliği olabilen, sürücüden başka en az 3 oturma yeri ve en az iki
sırası bulunan, arka kapağı açılabilen, 2 veya 4 kapılı, 4 veya daha fazla
pencereli otomobillerdir.
AB Heçbek: Arkasında üstten menteşeli kapı bulunan sedan (AA) araçlarıdır.
AC Steyşın Vagon:
Gövdesi kapalı, arka şekli daha geniş bir iç hacim sağlayacak şekilde dizayn
edilmiş, üst tavanı sabit ve sert tavanlı, bununla birlikte tavanının bir
kısmının açılma özelliği olabilen, sürücüden başka en az 3 oturma yeri ve en az
iki sırası bulunan (sıra ve sıralar öne yatmak veya çeşitli şekillerde hareket
ettirilmek suretiyle daha geniş bir iç hacim sağlar), arka kapağı açılabilen, 2
veya 4 kapılı ve en az 4 yan pencereli otomobillerdir.
AD Kupe:
Gövdesi kapalı, genellikle daraltılmış arka hacimli, üst tavanı sabit, sert
tavanlı, bununla birlikte bazı modellerde açılabilir tavanı olan, sürücü oturma
yerinden başka en az bir oturma yeri ve en az bir sırası bulunan, iki taraflı
kapılara sahip, ayrıca, arka kapağı da açılabilen, 2 veya daha fazla kenar
pencereli otomobillerdir.
AE üstü açılır kapanır/dönüştürülebilir:
Açılabilir bir gövdeye sahip, üst tavanı yumuşak veya sert olmak üzere en az 2
pozisyonlu, ilk pozisyonda gövdesi kapanan, ikinci pozisyonda ise geriye
çekilmek suretiyle gövdesi açılan, sürücü oturma yerinden başka en az bir oturma
yeri ve en az bir sırası bulunan, 2 veya 4 yan kapılı, 2 veya daha fazla yan
pencereli otomobillerdir.
AF Çok amaçlı araç: AA’dan AC’ ye kadar belirtilenlerin dışındaki, yolcu ve
onların bagaj veya yüklerini tek bir bölmede taşıması amaçlanan ve Motorlu
Araçlar ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliğindeki şartları taşıyan motorlu
araçlardır.
Yukarıda yer almayan diğer araç sınıfları ve bu araçlara ilişkin yapılacak
işlemlerde Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliği hükümleri
uygulanır.
İlk tescili yapılacak araçlar için yukarıdaki araç sınıfları kullanılacak olup,
daha önce tescili yapılmış araçlar için de satış ve devir işlemleri sırasında
yeni araç sınıfları esas alınacaktır.
İKİNCİ KISIM
Kurullar, Kuruluşlar, Komisyonlar, Görev ve Yetkileri
BİRİNCİ BÖLÜM
Görevli Kurullar ve Kuruluşlar
Karayolu Güvenliği Yüksek Kurulu Ve Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu
MADDE 4-Karayolu güvenliği konusunda hedefleri tespit etmek, uygulatmak ve
koordinasyonu sağlamak amacıyla aşağıdaki kurullar oluşturulmuştur.
a) Karayolu Güvenliği Yüksek Kurulu;
Karayolu Güvenliği Yüksek Kurulu Başbakanın başkanlığında, Adalet, İçişleri,
Maliye, Milli Eğitim, Bayındırlık ve İskan, Sağlık, Ulaştırma, Orman Bakanları
ve Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün Bağlı Olduğu Bakan ile Jandarma Genel
Komutanı, Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarı, Emniyet Genel Müdürü
ve Karayolları Genel Müdüründen oluşur.
Gereği halinde diğer bakanlar da Kurula çağrılabilir.
Karayolu Güvenliği Yüksek Kurulu, Trafik Hizmetleri Başkanlığınca hazırlanarak,
Karayolu Trafik Güvenliği Kurulunca uygun görülen önerileri değerlendirerek
karara bağlar ve kararların yaşama geçirilmesi için gerekli koordinasyon
önlemlerini belirler.
Kurul yılda iki defa olağan, Başbakanın gerek görmesi halinde de olağanüstü
olarak, gündemle toplanır.
Kurulun sekreterya görevi Emniyet Genel Müdürlüğünce yapılır.
Kurulun çalışmasına ilişkin esas ve usuller, Bakanlar Kurulu tarafından
çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
b) Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu;
Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu, Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Hizmetleri
Başkanının başkanlığında, Karayolu Güvenliği Yüksek Kuruluna katılan kamu
kurumlarının en az daire başkanı seviyesinde görevlileri, Jandarma Genel
Komutanlığı, Türk Standartları Enstitüsü Başkanlığı, Türkiye Şoförler ve
Otomobilciler Federasyonu temsilcisi ile İçişleri Bakanlığınca uygun görülen
trafikle ilgili üniversite, Türkiye Mimar ve Mühendis Odaları Birliği, Türkiye
Trafik Kazalarını Önleme Derneği ve Trafik Kazaları Yardım Vakfının birer
temsilcisi ve Başkent Büyükşehir Belediye Başkanından oluşur. İhtiyaç duyulan
konularda bilgilerine başvurmak üzere diğer kurum ve kuruluşlardan temsilci
çağrılabilir.
Kurul ayda bir kez toplanır, zorunlu hallerde başkan tarafından toplantıya
çağrılabilir.
Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu, Trafik Hizmetleri Başkanlığınca trafik
hizmetlerinin çağdaş ve güvenli bir şekilde yürütülmesi amacıyla önerilen veya
katılacak temsilcilerce önerilecek önlemlerin uygulanabilirliğini tartışarak
karara bağlar.
Kurul, katılması gereken üyelerin salt çoğunluğu ile toplanır ve katılanların
çoğunluğu ile karar verir.
Kurulun sekreterya görevi, Trafik Hizmetleri Başkanlığı Kurullar Şube
Müdürlüğünce yerine getirilir.
Kurulun görev ve yetkileri şunlardır ;
1) Trafikle ilgili kuruluşlar arasında koordinasyon sağlanmasına ilişkin
önerilerde bulunmak,
2) Trafik kazalarının azaltılmasına ilişkin önerilerde bulunmak,
3) Uygulamada görülen aksaklıkları tespit edip, giderilmesine yönelik önerilerde
bulunmak,
4) Yasal düzenlemelerden kaynaklanan eksiklikleri belirlemek ve ilgili
kuruluşlar nezdinde girişimlerde bulunmak,
5)Karayolu güvenliğinin geliştirilmesi için plan hazırlamak,
6) Hazırlanan planlar çerçevesinde bir ihtiyaç programı önermek ve çalışmalar
için lazım olan kredi miktarı hakkında görüş bildirmek,
7) Sağlık Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesinin verdiği hizmetler için
uygulayacağı fiat tarifesi hakkında görüş bildirmek,
8) Fahri trafik müfettişi adaylarını Karayolu Güvenliği Yüksek Kuruluna önermek,
9) Karayollarınının bakım, yapım ve işletmesinden sorumlu tüm kurum ve özel
kuruluşların projelerini yapan ve uygulayan yetkili ve sorumlu kişilere çağdaş
ilim ve teknik esaslarına uymaları konusunda önerilerde bulunmak,
10) Gerektiği hallerde Türk Karayolu Güvenliği birimlerini temsilen yabancı
heyetlerle görüşmek.
Bu Kanunla ve trafik hizmetleri konusunda diğer kanunlarla verilen görevler;
a) İçişleri Bakanlığınca,
b) Bu kanunla yetkili kılınan diğer bakanlık, kuruluş ve belediyelerce, İçişleri
Bakanlığı ile işbirliği içerisinde,
Yürütülür.
Görevli bakanlık, kurum ve kuruluşların trafikle ilgili birimlerinin kuruluş,
görev, yetki ve sorumluluklarına ait esaslar, Karayolları Trafik Kanununa ve
teşkilat kanunlarına uygun olarak hazırlanan özel yönetmelik veya yönergelerinde
gösterilir.
Askeri Mahallerde Trafiğin Düzenlenmesi
Madde 5- Silahlı Kuvvetlere ait her çeşit bina ve tesisin iç bölümlerindeki
trafik düzenlemeleri dışında, mülki idari amirinin isteği ve garnizon
komutanının uygun görmesi halinde, merkez komutanlıklarına aşağıdaki esas ve
şartlara uyulmak suretiyle gerekli görülen yerlerde ve hallerde geçici olarak
trafiği düzenleme yetkisi verilebilir.
a) Askeri bina, tesis veya birliklerin bulunduğu yerin, bu yerlere ulaşan yollar
ile bağlantı ve geçiş yollarında veya giriş çıkışlardaki trafiğin yetkili trafik
zabıtası veya genel zabıtanın denetiminden uzak olmak,
b) Askeri bina ve tesisin konumu veya kullandığı hizmet amacı bakımından,
bulunduğu yerdeki yol ve trafik durumu dolayısıyla trafik güvenliği açısından
belli zamanlarda tedbirler alınmasının mecburi görülmesi,
hallerinde, belirlenen yerlerde, belirtilen süre ve şartlara uygun şekilde
uygulamak üzere, özel işaretli ve eğitilmiş askeri personel, geçici olarak
trafiği düzenlemekle yetkili kılınabilir.
Ancak, bu yetki trafik zabıtasının görevine müdahale şeklinde kullanılamaz.
Yetkili kılınan personel, talimatlarına uymayan sürücülere ait araç plakalarını
tespit ederek mahalli trafik birimine bildirirler.
İKİNCİ BÖLÜM
Emniyet Genel Müdürlüğü
Trafik Zabıtası Kuruluşları, Görev ve Yetkileri
MADDE 6- Trafik kuruluşlarının çalışma şekil ve şartları, görevlendirilecek
personelin nitelikleri, seçimi, çalışma usulleri, görev, yetki ve
sorumluluklarına ilişkin hususlar ilgili mevzuatta gösterilmiştir. (Değ.:
18.05.2007-26526)
Trafik Zabıtası Dışındaki Polis Hizmet Birimlerinin Görev ve Yetkileri
MADDE 7- Emniyet Teşkilatının trafik zabıtası dışındaki hizmet birimlerinde
görevli emniyet hizmetleri sınıfı personelinin trafik hizmetlerine ilişkin görev
esasları ile yetki sınırları aşağıda gösterilmiştir.
a) Trafik denetleme birimlerinin kurulmuş olduğu yerlerde;
önleyici zabıta olarak emniyet hizmetleri sınıfından her kademedeki personel,
trafik düzeni ve güvenliği açısından görünür şekilde karşılaştıkları olaylara ve
suçlara müdahaleye yetkilidir.
Bu yetki;
1) Trafik düzensizliğini yaratanları uyarma,
2) Trafik suçu işleyenlerin araç plakalarını trafik zabıtasına bildirme, gerekli
hallerde duruma müdahale edilmesini isteme,
3) Müdahalenin mümkün olamayacağının anlaşılması halinde durumu bir tutanakla
tespit ederek trafik zabıtasına iletme,
hallerine münhasır olmak üzere kullanılır.
b) Trafik denetleme birimlerinin kurulmadığı yerlerde;
polis birim amirleri; trafiğin düzenlenmesi ve trafik suçlarına el konulmasına
ilişkin hizmetlerin yerine getirilmesi ile görevli ve yetkilidirler.
Birim amirleri bu görevlerini; varsa, kadrosu trafik olan denetleme personeli
ile yoksa kendi personeli arasından seçip trafik denetleme birimlerinden en az
bir hafta kurs görmüş personeli görevlendirmek suretiyle aşağıdaki esas, usul ve
şartlara uygun olarak yürütür.
1) Görev alanı içine giren belediye sınırları içindeki yollarda park düzeni,
işaretleme, yaya ve okul geçitlerini belirleme ve benzeri konulardaki trafiğin
düzenlenmesine ilişkin hususlarda yaptığı tespitleri teklif halinde yetki
durumuna göre il veya ilçe trafik komisyonlarına ileterek, karara bağlanmasını
ve uygulamaya konulmasını sağlar, uygulamayı izler ve denetler.
2) Trafik düzensizliğine neden olan; duraklama ve parketmelere engel olunmasını,
trafik tıkanık ve sıkışıklıklarının giderilmesini, pazar kurulan yerlerde,
bayram ve törenlerde tedbirler alınmasını sağlar.
3) Trafik suçu işleyenler hakkında suç veya ceza tutanağı düzenlemek ve
düzenlenen tutanaklardan; mahkemelik suçlara ait olanların ilgili mahkemeye,
para cezası tahsil ve takibini gerektirenlerin de ilgili kuruluşuna iletilmesini
sağlar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Jandarma Genel Komutanlığı
Jandarma Teşkilatı Trafik Birimleri
MADDE 8- Trafik zabıtasının bulunmadığı veya yeterli olmadığı yerlerde polis;
polisin ve trafik teşkilatının görev alanı dışında kalan yerlerde de jandarma,
trafik eğitimi almış subay, astsubay ve uzman jandarmalar eliyle yönetmelikte
belirtilen esas ve usullere uygun olarak trafiği düzenlemeye ve trafik suçlarına
el koymaya görevli ve yetkilidir.
Bu madde hükümlerine göre jandarma ve polisin görev yapacağı karayolları, vali
veya görevlendireceği vali yardımcısının başkanlığında, jandarma ve polis
yetkililerinden oluşturulacak bir komisyon tarafından protokol ile tesbit
edilir.
Jandarma Teşkilatının trafik hizmetlerine ilişkin çalışma şekil ve şartları,
görevlendirilecek personelin nitelikleri, seçimi, çalışma usulleri ve
sorumluluklarına ait hususlar Jandarma Genel Komutanlığınca belirlenir.
Trafik Hizmetlerinde Jandarma Teşkilatının Görev ve Yetkileri
MADDE 9- Jandarmanın trafik hizmetlerinde görevli personeli; trafiğin
düzenlenmesi ve trafik suçlarına el konulmasına ait olarak aşağıda gösterilen
hizmetlerin yerine getirilmesi ile görevli ve yetkilidir.
a) Kontrolundan sorumlu olduğu karayolları üzerinde araçları ve bu araçlarda
bulundurulması gereken belge ve gereçleri, sürücüleri ve bunlara ait belgeleri,
sürücülerin ve karayolunu kullanan diğer kişilerin kural dışı hareketlerini
denetlemek, duran veya akan trafiğin düzenlenmesini ve yönetilmesini sağlamak,
b) Meydana gelen trafik kazalarına elkoymak, kazanın oluş nedenlerini tüm
kusurlu unsurlara göre incelenerek, iz ve delillerini tesbit etmek, adli
işlemlere ve istatistiki bilgilere esas olmak üzere kaza tesbit tutanağı tanzim
etmek veya ettirilmesini sağlamak,
c) Trafik kazaları sonucu yolun trafiğe kapanmış olması halinde, kazaya ait iz
ve delilleri kaybolmayacak şekilde işaretlemek, trafik güvenliği yönünden
gerekli tedbirleri almak ve yolun trafiğe açılmasını sağlamak,
d) Ölüm veya yaralanma ile sonuçlanan trafik kazalarında, kazazedelere ilk ve
acil yardımın yapılmasını, en yakın sağlık kuruluşuna götürülmesini, götürülmesi
sağlık yönünden sakıncası bulunan yaralılar için de, sağlık personelinin olay
mahalline getirilmesini sağlamak,
e) Şehirlerarası akaryakıt istasyonlarında bulundurulması mecburi görülen ilk
yardım malzemeleri ile karayolları üzerinde açılacak tesislerle ilgili
yönetmelik hükümleri uyarınca, taşıtlar için bulundurulması mecburi tutulan
malzemeleri kontrol etmek, noksan veya uygun durumda bulundurmayanlar hakkında
gerekli yasal işlemlerin yapılmasını sağlamak,
f) Meydana gelen trafik kazalarını oluş nedenlerine göre incelemek, tüm kusurlu
unsurlara göre değerlendirmek ve sonuçlarına göre gereken tedbirleri almak ve
gerektiğinde ilgili kuruluşlara bilgi vermek,
g) Karayolları Trafik Kanununun suç saydığı bir fiilden dolayı sürücüler
hakkında suç veya ceza tutanağı düzenlemek, Cumhuriyet başsavcılıklarının
yetkisine giren ihlallere ait tutanakların bir örneğini 7 iş günü içinde yetkili
Cumhuriyet başsavcılığına, trafik idari para cezası karar tutanaklarını ise
kesinleşme tarihinden itibaren takip ve tahsili için 7 iş günü içinde Maliye
Bakanlığınca belirlenecek birime veya kuruma göndermek, tutanakların
kaydedildiği listeleri ise, örneğine uygun olarak düzenleyip ve onaylayarak
Emniyet Genel Müdürlüğü Bilgi İşlem Merkezine iletilmek üzere ilgili trafik
kuruluşuna gönderilmesini sağlamak, (Değ.: 18.05.2007-26526)
h) Karayolları Trafik Kanununun 116 ncı maddesi uyarınca sürücüsü tespit
edilemeyen araçların tescil plakalarına göre tutanak düzenlemek, işlenmiş olan
suç mahkemece ceza tayinini gerektiriyorsa, tutanağın mahkemeye, trafik
zabıtasının yetki sınırları içerisinde kalan suçlardan ise adres tesbiti için
sürücü veya sahibine tebligat yapılmak üzere aracın tescilinin yapıldığı il
trafik kuruluşuna göndermek,
ı) Sorumluluk sahaları üzerindeki karayollarında yapılacak milli ve
milletlerarası yarış ve koşularla ilgili olarak bu Yönetmelikte belirlenen
esaslar doğrultusunda gerekli trafik tedbirlerini almak ve koşuların güvenli
şekilde yürütülmesini sağlamak,
i) Sorumluluk alanlarının kesin hatları ile belirlenmesini sağlamak, icabında
trafik zabıtası ile müşterek kontroller yapmak amacı ile mülki amire teklif ve
önerilerde bulunmak, bu konuda hazırlanarak mülki amirce onaylanıp yürürlüğe
konulan protokolle verilen görevleri yapmak,
j) Mevsim şartlarına, milli ve dini bayramlara, turizm bölgeleri ve
mevsimlerine, haftanın günlerine ve günün muhtelif saatlerine göre trafiğin
arzettiği genel durum dikkate alınarak, kontrol hizmetlerinin kendi sorumluluk
sahasındaki tüm yollara yaygınlaştırılması ve devamının sağlanması amacıyla
günlük, aylık veya mevsimlik kontrol programları hazırlamak ve uygulanmasını
sağlamak,
k) Çeşitli kişi, kurum ve kuruluşlara, karayolu yapısında yapılacak çalışmalar
sırasında ve çalışma mahalinde trafik akımı ve güvenliği yönünden, Karayolları
Trafik Kanunu ve bu Kanuna göre çıkarılmış yönetmeliklerde belirlenen
tedbirlerin alınması, yeterli ve uygun olmaması veya yolun yapım ve bakımından
sorumlu kuruluşun talebi halinde, gerekli tedbirleri aldırmak, bu çalışmalar
sırasında meydana getirilen tehlikeli durum ve engelleri, bütün sorumluluk
bunları yaratan kişilere ait olmak üzere, ortadan kaldırtmak ve yapılan
masrafları sorumluları ödettirilmesine ait işlemleri yürütmek,
l) Karayolları Genel Müdürlüğü yol ağı dışındaki yollarda trafik düzenlemede
kullanılan işaret levhaları, ışıklı ve sesli işaretler, yer işaretlemeleri ile
benzeri trafik işaretlerinin görülen eksikliklerini ilgili kuruluşlara
bildirmek,
m) Ayrıca, Karayolları Trafik Kanunu ve bu Kanuna göre çıkarılmış olan
yönetmeliklerle jandarmaya verilen diğer görevleri yapmak.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Bakanlıklar
Milli Eğitim Bakanlığının Görev ve Yetkileri
MADDE 10- Milli Eğitim Bakanlığının görev ve yetkileri;
a) Okul öncesi, okul içi ve okul dışı trafik eğitimini düzenleyen trafik genel
eğitim planı hazırlamak ve ilgili kuruluşlarla işbirliği yaparak uygulamak.
b) Motorlu araç sürücülerinin yetiştirilmesi için 123 üncü madde gereğince
sürücü kursları açmak, özel sürücü kursu açılmasına izin vermek, bunları her
safhada denetlemek.
c) Resmi ve özel kurslarda eğitilenlerin sınavlarını yapmak, başarılı olanlara
sertifika verilmesini sağlamak.
d) Karayolları Trafik Kanununun 125 inci maddesi uyarınca ilköğretim ve orta
öğretim okullarında, ders programlarına eğitim amacıyla zorunlu uygulamalı
trafik ve ilk yardım dersleri koymak.
e) Çocuk trafik eğitim parklarının yapılma, açılma, eğitim, denetim ve çalışma
esaslarını belirlemek.
Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Karayolları Genel Müdürlüğünün Görev ve Yetkileri
MADDE 11- Karayolları Genel Müdürlüğünün trafikle ilgili görev ve yetkileri;
a) Yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında can ve mal güvenliği
yönünden gerekli düzenleme ve işaretlemeleri yaparak tedbirleri almak ve
aldırmak.
b) Tüm karayollarındaki işaretleme standartlarını tespit etmek, yayınlamak ve
kontrol etmek.
c) Trafik ve araç tekniğine ait görüş bildirmek, gereğinde karayolu güvenliğini
ilgilendiren konulardaki projeleri incelemek ve onaylamak.
d) Erişme Kontrollü Karayolları Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla yapım ve
bakımından sorumlu olduğu karayollarında, İçişleri Bakanlığının uygun görüşü
alınmak suretiyle, bu Yönetmelikte belirlenen hız sınırlarının üstünde veya
altında hız sınırları belirlemek ve işaretlemek.
e) Trafik kazalarının oluş nedenlerine göre verileri hazırlamak ve
karayollarında gerekli önleyici teknik tedbirleri almak.
f) Yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında trafik güvenliğini
ilgilendiren kavşak, durak yeri, aydınlatma, yol dışı park yerleri ve benzeri
tesisleri yapmak, yaptırmak veya diğer kuruluşlarca hazırlanan projeleri tetkik
ve uygun olanları tasdik etmek.
g) Yetkili birimlerce veya trafik zabıtasınca tespit edilen trafik kaza analizi
sonucu, altyapı ve yolun fiziki yapısı ile işaretlemeye dayalı kaza sebepleri
göz önünde bulundurularak gerekli görülecek tedbirleri almak.
h) Araçların ağırlık kontrollerini yapmak veya yaptırmak ve aykırı görülen
hususlar hakkında suç veya ceza tutanağı düzenlemek.
ı) (Mülga: 18.05.2007-26526) Tescile bağlı araçların muayenelerini yapmak veya
yaptırmak.
i) Karayolları Trafik Kanununun 13, 14, 16, 17, 18, 47/a ve 65 inci maddeleri
hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında suç veya ceza tutanağı düzenlemek;
47 nci maddenin (b), (c) ve (d) bentlerinde belirtilen kural ihlallerinin
tespiti halinde, durumu bir tutanakla belirlemek ve gerekli işlemin yapılması
için en yakın trafik kuruluşuna teslim etmek, (Değ.: 18.05.2007-26526)
j) Arazi vitesi olmayan otomobillerle zirai traktörler dışındaki her cins aracın
fenni muayeneleri yapılırken, aracın sefer görev emri belgelerinin kontrol
edilmesinden fenni muayeneyi yapan makamlar sorumludur. Taşıt Sefer Görev Emri
verildiği halde tatbikat çağrısına uymayan veya adresinde bulunmayan taşıtlar
fenni muayene istasyonuna bildirilir; bu tür araçların muayenesi yapılmaz.
k) Karayolları Trafik Kanunu ve bu Kanuna göre çıkarılmış olan yönetmeliklerle
verilen diğer görevleri yapmak.
Sağlık Bakanlığının Görev ve Yetkileri
MADDE 12- Sağlık Bakanlığının görev ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir.
1) Karayollarında meydana gelen trafik kazaları ile ilgili ilk ve acil yardım
hizmetlerini planlamak ve uygulamak.
2) Trafik kazalarında yaralananların en kısa zamanda sağlık hizmetlerinden
istifadelerini temin etmek üzere, İçişleri Bakanlığının ve Karayolları Genel
Müdürlüğünün uygun görüşü de alınarak karayolları üzerinde ilk yardım
istasyonları kurmak, bu istasyonlara gerekli personeli, araç ve gereci sağlamak.
3) Her ilde trafik kazaları için eğitilmiş sağlık personeli ile birlikte yeteri
kadar ilk ve acil yardım ambulansı bulundurmak.
4) Bu Kanunla ve mevzuatla verilen trafikle ilgili diğer görevleri yapmak.
Üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmi ve özel sağlık kurum ve
kuruluşları, acil olarak kendilerine getirilen trafik kazası geçirmiş kişilere,
Sağlık Bakanlığı tarifesini uygulamak suretiyle, vermiş oldukları hizmetlerin
bedelinin tamamını yükümlü sigorta şirketlerinden tahsil ederler.
Sağlık Bakanlığı bu görevlerin yerine getirilmesi ile ilgili olarak; verilen
hizmetlerin bedellerini yükümlü sigorta şirketlerinden tahsil etmek için Maliye
Bakanlığının görüşünü alarak döner sermaye saymanlığı kurar. Bu amaçla döner
sermaye saymanlığı tarafından tahsil edilen gelirin tamamı, bu Kanun ile Sağlık
Bakanlığına verilen görevlerin yerine getirilmesinde kullanılır.
Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan harcamaların tamamı, Sağlık Bakanlığı Trafik
Hizmetleri Döner Sermaye İşletmesine 8 iş günü içinde yükümlü sigorta
şirketlerince ödenir. Sağlık Bakanlığı Trafik Hizmetleri Döner Sermaye
İşletmesinin verdiği hizmetler için uygulayacağı fiyat tarifesi, Karayolu Trafik
Güvenliği Kurulunun da uygun görüşü alınarak Sağlık Bakanlığınca belirlenir.
Sigorta şirketleri, zorunlu mali sorumluluk sigortası geçerli teminat limitleri
ve şartları dahilinde ödemekle yükümlü bulundukları tutarı aşan kısım için
Karayolu Trafik Garanti Sigortası Hesabına başvurur. Buna ilişkin usul ve
esaslar Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Hazine Müsteşarlığının bağlı
bulunduğu Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir. (Değ.:
18.05.2007-26526)
Ulaştırma Bakanlığının Görev ve Yetkileri
MADDE 13- (Değ.: 18.05.2007-26526) Ulaştırma Bakanlığının ilgili birimleri;
a) Karayolları Trafik Kanunu açısından karayolu taşımasına ilişkin gerekli
eşgüdümü sağlamak,
b) Tescile bağlı araçların muayenelerini yapmak veya yaptırmak,
c) Muayene istasyonlarını denetlemek ve Karayolları Trafik Kanununun 35 inci
maddesi hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında idari para cezasına dair
tutanak düzenlemek,
ç) Bu maddede belirlenen idari tedbirleri almak, araçların ağırlık ve boyut
kontrollerini yapmak veya yaptırmak ve denetlemek, aykırı görülen hususlarla
ilgili olarak sorumlular hakkında idari para cezasına dair tutanak düzenlemek,
d) Karayolları Trafik Kanunu ve diğer mevzuatla verilen hizmetleri yapmak,
ile görevlidir.
Tarım ve Köyişleri ve Orman Bakanlıklarının Görev ve Yetkileri
MADDE 14- Tarım ve Köyişleri ve Orman Bakanlıklarının görev ve yetkileri;
a) Köy yollarında;
1) Trafik düzeni ve güvenliği açısından gerekli düzenleme ve işaretlemeleri
yaparak, tedbir almak ve aldırmak,
2) Yol güvenliğini ilgilendiren konulardaki; kavşak, durak yeri, yol dışı park
yeri, aydınlatma ve benzeri tesislerin projelerini incelemek ve gerekenleri
onaylamak,
3) Yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında, Karayolları Trafik
Kanununun 17 nci maddesinde sayılan tesisler için bağlantıyı sağlayacak geçiş
yolları yönünden izin vermek,
4) Yetkili birimlerce veya trafik zabıtasınca tespit edilen trafik kaza analizi
sonucu karayolu yapısı ve işaretlemeye dayalı kaza nedenleri göz önünde
bulundurularak gerekli tedbirleri almak,
5) Karayolları Trafik Kanunu ve bu Kanuna göre çıkarılan yönetmeliklerle köy
yolları için verilen trafikle ilgili diğer görevleri yapmak.
Köy yolları için sayılan görev ve hizmetlerden mecburi ve gerekli görülenler,
orman yolları için de uygulanabilir.
b) Orman yollarında;
1) Trafik düzeni ve güvenliği açısından ana orman yolları ile gerekli görülen
diğer orman yollarında işaretlemeler yaparak tedbirler almak ve aldırmak,
2) Karayolları Trafik Kanunu ve bu Kanuna göre çıkarılan yönetmeliklerle, orman
yolları için verilen trafikle ilgili diğer görevleri yapmak.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Belediyeler
Belediyelerin Trafik Birimleri
MADDE 15- Belediye başkanlıkları; Karayolları Trafik Kanunu, bu Yönetmelik ve
Kanuna dayanılarak çıkarılan diğer yönetmeliklerle verilen görevleri, Kanunun 10
uncu maddesi uyarınca kurdukları trafik hizmetleri birimleri aracılığı ile
yürütür.
Bu birimler, belediyelerin iş kapasitesine göre “Belediye trafik şube
müdürlüğü”, “Belediye trafik şefliği” veya “Belediye trafik memurluğu” olarak
adlandırılır.
Büyük illerde belediye trafik şube müdürlüklerine bağlı belediye trafik büro
amirlikleri de oluşturulabilir.
Bu birimlerde görevlendirilecek idari ve teknik personel sayısı, iş kapasitesine
göre belediye başkanlıklarınca belirlenir.
Belediyelerin Görev ve Yetkileri
MADDE 16- Belediye trafik hizmet birimlerinin görev, yetki ve sorumlulukları
aşağıda gösterilmiştir.
Yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında;
a) Yolun yapısını, trafik düzeni ve güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmak,
b) Yol ve kavşak düzenlemeleri yapmak,
c) Trafiği düzenleme amacı ile,
1) Trafik işaret levhaları,
2) Işıklı ve sesli trafik işaretleri,
3) Yer işaretlemeleri,
Temin ve tesis etmek, bunların devamlılığını ve işlerliğini sağlamak,
d) Trafiğin akışını kolaylaştırma, gereksiz durma ve duraklamaları önleme
bakımından, trafik akımı programları ile toplu taşıma araçlarının kalkış varış
ve ara durakları için zaman tarifeli programlar yapmak ve uygulamaya koymak,
e) Karayolları yapısı üzerinde ve kenarında yapılan çalışmalarda Karayolları
Trafik Kanununun 16 ncı maddesi ve bu maddesine göre çıkarılan Yönetmelik
hükümleri uyarınca trafik düzen ve güvenliği için gereken tedbirleri almak,
aldırmak ve çalışmaları denetlemek,
f) Açık ve kapalı park yerleri (otopark) alt ve üst geçitler yapmak, yaptırmak
işletmek ve işletilmesine izin vermek,
g) Karayolları Trafik Kanununun 17 nci maddesinde sayılan ve belediye sınırları
içerisindeki karayolları kenarında yapılacak veya açılacak olan tesisler için
Yönetmeliğinde belirlenen şartlara göre izin vermek,
h) Halkın trafik eğitimine katkıda bulunmak üzere; çocuk trafik eğitim parkları
yapmak ve yapılmasına izin vermek,
ı) Yaya ve taşıt yollarında yayaların ve araçların hareketlerini zorlaştıran ve
trafiği tehlikeye düşüren, motorlu araçlar dışındaki her türlü engeli ortadan
kaldırmak,
trafik için tehlike teşkil eden ancak, kaldırılması mümkün olmayan engelleri
gece veya gündüze göre kolayca görülebilecek şekilde işaretlemek,
(Yol işgaline ilişkin Belediye Mevzuatı hükümleri saklıdır.)
i)Yol yapısı veya işaretleme yetersizliği yüzünden trafik kazalarının vuku
bulduğu yerlerde, yetkililerce teklif edilen tedbirleri almak,
j) Karayolları Trafik Kanununun 22 nci maddesi (d) bendine göre tarım kesiminde
kullanılanlar hariç il trafik komisyonlarından karar almak şartıyla motorsuz
taşıtlardan gerekli görülenlerin tescilini yapmak,
k) Karayolları Trafik Kanunu ve bu Kanuna göre çıkarılan yönetmeliklerle verilen
diğer görevleri yapmak.
Belediyeler bu hizmetlerini; il ve ilçe trafik komisyonlarınca alınan kararlara
da uyulmak suretiyle mahalli trafik zabıtası ile işbirliği ve koordinasyon
halinde yürütürler.
Belediyeler bu madde ile görev verilen hizmetlerin denetimi dışında, trafiği
denetleyemez ve hiçbir halde trafik suç ve ceza tutanağı düzenleyemezler.
Bu birimlerde hizmet gören personelden resmi kıyafetli olanlar özel işaret
taşır.
Trafik zabıtası ile belediye trafik birimleri arasındaki işbirliği ve
koordinasyon esaslarına ilişkin diğer hükümler beldenin özelliğine göre bir
protokolle belirlenebilir.
ALTINCI BÖLÜM
Komisyonlar
İl ve İlçe Trafik Komisyonlarının Kuruluşu İle Görev ve Yetkileri
İl ve İlçe Trafik Komisyonları
MADDE 17- İl sınırları içinde mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve
güvenliği bakımından yönetmelikte gösterilen konular ve esaslar çerçevesinde,
illerde vali veya yardımcısının başkanlığında, belediye, emniyet, jandarma,
milli eğitim, karayolları ve Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonuna
bağlı ilgili odanın temsilcileri; valilikçe uygun görülen trafikle ilgili
üniversite, oda, vakıf ve kamuya yararlı dernek veya kuruluşların birer
temsilcisinden oluşan il trafik komisyonu, ilçelerde kaymakamın başkanlığında,
aynı kuruluşların yöneticileri veya görevlendirecekleri temsilcilerinin
katıldığı ilçe trafik komisyonu kurulur.
Kuruldaki üniversite, vakıf ve kamuya yararlı dernek veya kuruluşların
temsilcilerinin toplam sayısı 3’ü geçemez.
Kuruluşu bulunan yerler hariç, ilçe trafik komisyonlarına karayolları
temsilcisinin katılması zorunlu değildir.
Gündem konuları vali veya kaymakamlar tarafından belirlenir.
Bu komisyonlara, oy hakkı olmaksızın görüşleri alınmak üzere, diğer kuruluş
temsilcileri de çağrılabilir.
Kararlar oy çokluğu ile alınır. Oyların eşitliği halinde başkanın bulunduğu
taraf çoğunluk sayılır.
İl trafik komisyonu kararları valinin onayı ile yürürlüğe girer.
İl ve ilçe trafik komisyonu kararlarını bütün resmi ve özel kuruluşlar
uygulamakla yükümlüdür.
İlçe trafik komisyonu kararları, il trafik komisyonunca incelenip vali
tarafından onaylandıktan sonra yürürlüğe girer.
İl ve İlçe Trafik Komisyonunun Görev ve Yetkileri
MADDE 18- İl ve ilçe trafik komisyonunun görev ve yetkileri şunlardır;
a) İl sınırları içinde mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve
güvenliğini sağlamak amacıyla gerekli tedbirleri almak,
b) Trafiğin düzenli bir şekilde akımını sağlamak bakımından alt yapı hizmetleri
ile ilgili tedbirleri almak, trafikle ilgili sorunları çözümlemek, bütün ülkeyi
ilgilendiren Karayolu Trafik Güvenliği Yüksek Kurulunun müdahalesini gerektiren
hususları İçişleri Bakanlığına iletmek,
c) Karayolu taşımacılığına ait mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere, trafik
düzeni ve güvenliği yönünden belediye sınırları içinde ticari amaçla
çalıştırılacak yolcu ve yük taşıtları ile motorsuz taşıtların çalışma şekil ve
şartları, çalıştırılabileceği yerler ile güzergahlarını tespit etmek ve
sayılarını belirlemek,
d) Gerçek ve tüzel kişiler ile resmi ve özel kurum ve kuruluşlara ait otopark
olmaya müsait boş alan, arazi ve arsaları geçici otopark yeri olarak ilan etmek
ve bunların sahiplerine veya üçüncü kişilere işletilmesi için izin vermek, izin
verilen otoparklar ile karayolu üzerindeki diğer park yerlerinde özürlüler için
işaretlerle belirlenmiş bölümler ayrılmasını sağlamak,
e) Karayollarının bir kısmının veya tamamının yoldan faydalananların bir kısmına
veya tamamına kapatılmasına, parkedilecek yerler ile zaman ve süresinin ve
araçların geliş ve gidiş yollarının ve yollara konulacak trafik işaretlerinin
yerlerinin belirlenmesine karar vermek,
f) Karayollarında gerekli hal ve yerlerde en çok ve en az hız limitine göre
yeniden hız sınırlarını belirlemek,
g) Karayolları Trafik Kanunu ve bu Yönetmelikle verilen diğer görevleri yapmak.
İl trafik komisyonları belediye sınırları içinden geçen devlet ve il yolları ile
ilgili hususlarda Karayolları Genel Müdürlüğünün uygun görüşünü almak
zorunludur.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Karayolu Trafik Güvenliği, Trafik İşaretleri,Yapı ve Tesisler
BİRİNCİ BÖLÜM
Karayolu Trafik Güvenliği
Yükümlülük
MADDE 19- İlgili kuruluşlar, yapım ve bakımından sorumlu oldukları
karayollarında;
a) Karayolu yapısını,
b) Trafik işaretlerini,
Trafik güvenliğini sağlayacak şekilde yapmak ve bulundurmakla yükümlüdürler.
Karayolu Yapısında Yapılacak Çalışmalar
MADDE 20- Karayolu yapısında çeşitli kişi, kurum ve kuruluşlarca yapılacak
çalışmalarda; Karayolları Trafik Kanunu hükümleri ile bu Kanuna göre Bayındırlık
ve İskan Bakanlığınca çıkarılan yönetmelik hükümleri uygulanır.
Bu çalışmalar sırasında meydana getirilen tehlikeli durum ve engeller, bütün
sorumluluk bunları yaratan kişilere ait olmak üzere trafik zabıtasınca;
bulunmadığı yerlerde genel zabıtaca, gerekli hallerde yolun yapım ve bakımından
sorumlu kuruluşla işbirliği yapılarak ortadan kaldırılır. Yapılan masraflar
sorumlulara ödettirilir.
Karayolu Yapısının ve Trafik İşaretlerinin Korunması
MADDE 21- Karayolu yapısı ve trafik işaretleri ile ilgili olarak;
a) Karayolu yapısı üzerine;
1) Trafiği güçleştirecek, tehlikeye sokacak veya engel yaratacak,
2) Trafik işaretlerinin görülmesini engelleyecek veya güçleştirecek,
şekilde bir şey atmak, dökmek, bırakmak ve benzeri hareketlerde bulunmak,
b) Karayolu yapısını, trafik işaretlerini ve karayoluna ait diğer yapı ve
güvenlik tesislerini;
1) Üzerine yazı yazarak, çizerek, kırarak, delerek, sökerek veya başka
şekillerde bozmak,
2) Yerlerini değiştirmek veya ortadan kaldırmak,
Yasaktır.
Yaratılan tehlike ve engeller trafik zabıtasınca, bulunmadığı yerlerde genel
zabıtaca kaldırılır, bozukluk ve eksiklikler yolun yapım ve bakımından sorumlu
kuruluşça derhal giderilir. Zarar karşılıkları ve masraflar sorumlulara
ödetilir.
Işıklı trafik işaret cihazları, trafik işaret levhaları, kenar taşları, oto
korkuluk ve benzeri yol ve trafik güvenliği elemanlarına zarar veren kişilerin
yetkililerce tespiti halinde yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluşa
bildirilmesi zorunludur.
Karayolu Sınırı İçinde veya Dışındaki Levhalar, Işıklar, İşaretleme ve
Benzerleri
MADDE 22- Karayolu sınırı dışındaki yerlerde veya karayolu sınırı içinde,
karayolu üzerinde veya kenarında;
a) Trafik işaretlerinin;
1) Görülmelerini engelleyecek,
2) Anlamlarını değiştirecek veya güçleştirecek, tereddüt doğuracak ve
yanıltacak,
b) Trafik için tehlike ve engel yaratacak şekilde levhalar, ışıklar ve
işaretlemeler ile ağaç, direk, yangın musluğu, çeşme, parmaklık gibi yapı
elemanları ve benzerlerini dikmek, koymak ve bulundurmak yasaktır.
Yönetmeliğinde belirtilen hususlara aykırı olarak dikilen, konulan ve
bulundurulan ışıklar, işaretleme ve benzerleri bütün sorumluluk ve giderler mal
sahibine ait olmak üzere yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluşça kaldırılır
ve yapılan masraflar sorumlulara ödettirilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Trafik İşaretleri
Trafik İşaretlerinin Nitelikleri
MADDE 23- Karayolundan yararlananlara yol, trafik durumu ve yakın çevre ile
ilgili gerekli bilgileri vermek, yasaklama ve kısıtlamaları bildirmek ve genel
olarak trafik düzen ve güvenliğini sağlamak amacıyla tüm karayollarında
yapılacak işaretlemenin standartları İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak
Karayolları Genel Müdürlüğünce tespit edilir, yayımlanır ve ilgili kuruluşlara
gönderilir.
İşaretleme standartlarına aykırı olarak uygulama yapılamaz, ancak il ve ilçe
trafik komisyonlarının uygun görmesi halinde trafik işaretlerinin ölçülerinde,
görülmeyi kolaylaştırmak amacıyla değişlik yapılabilir.
İşaretlemenin standartlara uygun olarak yapılıp yapılmadığı Karayolları Genel
Müdürlüğünce kontrol edilir. Tespit edilen standart dışı uygulamalar,
ilgilisince standarda uygun hale getirilmediği takdirde Karayolları Genel
Müdürlüğünce ve gerektiğinde zabıta ile işbirliği yapılarak kaldırılır.
Trafik İşareti Koymaya Yetkililer
MADDE 24- Trafik işaretlerinin bakım, onarım ve işletilmeleri dahil temin ve
tesisine, yolun yapım ve bakımından sorumlu olan kuruluşlar görevli ve
yetkilidir.
Ancak; trafiği düzenleme yetkisi olan kuruluş ve kişiler de geçici olarak
aşağıda sayılan yer, hal ve durumlarda düzenleyici trafik işareti koymaya ve
bunları kaldırmaya yetkilidir.
a) Trafik güvenliği nedeni ile,
b) Genel asayiş bakımından gerekli hallerde,
Konulan trafik işaretleri, iş veya hizmetin bitiminde derhal kaldırılır.
Bunun dışında hiçbir kuruluş veya kişi, standartlara uysun uymasın kendiliğinden
herhangi bir yere trafik işareti koyamaz. Bu yasağa uymayanlar hakkında
Karayolları Trafik Kanununun 16 ncı maddesi hükmüne göre işlem yapılır.
Görevli Kişilerin Trafiği Yönetme Hareketleri
MADDE 25- Taşıt ve yaya trafiğinin düzenli ve güvenli bir şekilde muhtelif
istikametlere kanalize edilmesini sağlamak amacı ile trafik polisinin vereceği
işaret ve yön tayini aşağıdaki şekilde yapılır:
a) Yolun trafiğe açık olma hali;
1) Trafik polisinin duruş pozisyonuna göre sağ ve sol kol istikametinde kalan
yollar trafiğe açıktır.
2) Bu pozisyonda her iki kol sağ ve sol koldan biri yere paralel biçimde yanlara
açılacağı gibi her iki kol vücuda dik vaziyette aşağı bırakılabilecektir.
Bu durumlarda trafik, kolların istikametinde bulunan yollara açık olacaktır.
b) Trafiğin bütün istikametlere kapanma hali (Dikkat)
1) Trafik zabıtasının sağ ve sol kollarından biri yukarıda, diğeri aşağı
pozisyonda ise, bu durumda yol bütün yönlere kapalı olup, daha önce kendisine
açık olan yolun kapanacağı, kapalı olan yolun ise açılacağı anlamındadır.
2) Trafiğin kendisine açık veya kapalı olan yollardaki taşıt sürücüleri, trafik
zabıtasının vereceği ikinci bir yön değiştirme hareketine kadar hareket
edemezler.
3) Ancak bu pozisyonda, daha önce yol kendisine açık olupta, dönüş yapmak üzere,
kavşak içerisine depolanan